# Tiểu Kinh Ví Dụ Lõi Cây (Cūḷasāropama Sutta) **Trung Bộ Kinh (Majjhima Nikāya) - Kinh số 30** --- ## Bản dịch tiếng Việt Như vầy tôi nghe: Một thời Thế Tôn trú tại Sāvatthi, tại Jetavana, vườn ông Anāthapiṇḍika. Rồi Bà-la-môn Piṅgalakoccha đi đến chỗ Thế Tôn ở, bạch Thế Tôn: — Tôn giả Gotama, có những Sa-môn, Bà-la-môn này là vị Hội chủ, vị Giáo trưởng... như Pūraṇa Kassapa, Makkhali Gosāla, Ajita Kesakambali, Pakudha Kaccāyana, Sañjaya Belaṭṭhaputta, Nigaṇṭha Nāṭaputta, tất cả những vị này tự xưng là nhứt thiết trí hay tất cả không phải là nhứt thiết trí? Đức Phật đáp: — Thôi vừa rồi, này Bà-la-môn, hãy dừng lại ở đây. Ta sẽ thuyết pháp cho Ông. --- ## Ẩn dụ lõi cây Này Bà-la-môn, ví như một người muốn được lõi cây, tìm cầu lõi cây. Trong khi đi tìm lõi cây, trước một cây lớn, đứng thẳng, có lõi cây, người ấy: 1. **Bỏ qua lõi cây, bỏ qua giác cây, bỏ qua vỏ trong, bỏ qua vỏ ngoài, chặt cành lá** mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây → Không đạt mục đích. 2. **Bỏ qua lõi cây, bỏ qua giác cây, bỏ qua vỏ trong, chặt vỏ ngoài** mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây → Không đạt mục đích. 3. **Bỏ qua lõi cây, bỏ qua giác cây, chặt vỏ trong** mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây → Không đạt mục đích. 4. **Bỏ qua lõi cây, chặt giác cây** mang đi, tưởng rằng đó là lõi cây → Không đạt mục đích. 5. **Chặt lõi cây** mang đi và biết rằng đó là lõi cây → **Đạt mục đích.** --- ## 10 giai đoạn tu tập ### 1. Lợi dưỡng, danh vọng Vị Tỳ-kheo xuất gia vì lòng tin, nhưng hoan hỷ, tự mãn với lợi dưỡng, danh vọng. → Giống như nắm cành lá. ### 2. Giới đức Vị ấy thành tựu giới đức, hoan hỷ, tự mãn, khen mình chê người. → Giống như nắm vỏ ngoài. ### 3. Thiền định Vị ấy thành tựu thiền định, hoan hỷ, tự mãn, khen mình chê người. → Giống như nắm vỏ trong. ### 4. Tri kiến Vị ấy thành tựu tri kiến, hoan hỷ, tự mãn, khen mình chê người. → Giống như nắm giác cây. ### 5-9. Tứ thiền và Tứ vô sắc Sơ thiền, Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền, Hư không vô biên, Thức vô biên, Vô sở hữu, Phi tưởng phi phi tưởng. ### 10. Diệt thọ tưởng định → A-la-hán quả Vị ấy chứng đắc giải thoát, lậu hoặc được đoạn trừ. → **Chặt lõi cây, đạt mục đích.** --- ## Kết luận > "Phạm hạnh này không phải vì lợi ích, lợi dưỡng, tôn kính, danh vọng, không phải vì lợi ích thành tựu giới đức, không phải vì lợi ích thành tựu thiền định, không phải vì lợi ích tri kiến. Tâm giải thoát bất động chính là mục đích của phạm hạnh này, là lõi cây của phạm hạnh, là mục tiêu cuối cùng." Khi nghe nói vậy, Bà-la-môn Piṅgalakoccha bạch Thế Tôn: — Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama!... Nay con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp, quy y Tỷ-kheo Tăng. Mong Tôn giả nhận con làm đệ tử! --- **Hòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt** --- ## Bảng tóm tắt | STT | Lớp cây | Pháp tương ứng | Trạng thái | |-----|---------|----------------|------------| | 1 | Cành lá | Lợi dưỡng, danh vọng | Tự mãn, khen mình chê người | | 2 | Vỏ ngoài | Giới đức | Tự mãn với giới | | 3 | Vỏ trong | Thiền định | Tự mãn với định | | 4 | Giác cây | Tri kiến | Tự mãn với tuệ | | 5 | Lõi cây | Giải thoát | A-la-hán quả, tâm bất động |