Vị Tỳ-kheo xuất gia vì lòng tin, nhưng khi được lợi dưỡng, tôn kính, danh vọng thì hoan hỷ, tự mãn, khen mình chê người. Không cố gắng tinh tấn để chứng đắc pháp cao thượng hơn.
V vị ấy thành tựu giới đức, hoan hỷ với giới đức, khen mình chê người: "Ta trì giới, người khác phá giới". Không cố gắng tinh tấn để chứng đắc thiền định và tri kiến.
Vị ấy thành tựu thiền định, hoan hỷ với thiền định, khen mình chê người: "Ta có thiền định, người khác tâm phân tán". Không cố gắng tinh tấn để chứng đắc tri kiến và giải thoát.
Vị ấy thành tựu tri kiến, hoan hỷ với tri kiến, khen mình chê người: "Ta sống, thấy và biết, người khác không thấy không biết". Không cố gắng tinh tấn để chứng đắc giải thoát tối hậu.
V vị ấy chứng đắc giải thoát vô thời hạn (asamayavimokkha) - 4 Thánh Đạo, 4 Quả vị, và Niết bàn. Đây là mục đích tối hậu, là lõi cây của phạm hạnh. "Không thể xảy ra việc vị ấy từ bỏ giải thoát này."
| Đặc điểm | Đại Kinh (MN 29) | Tiểu Kinh (MN 30) |
|---|---|---|
| Bối cảnh | Sau khi Devadatta chia rẽ Tăng đoàn | Bà-la-môn Piṅgalakoccha hỏi về 6 ngoại đạo |
| Số hạng người | 6 hạng (từ cành lá đến giải thoát) | 6 hạng + 10 giai đoạn chi tiết |
| Mục đích | Nhắc nhở Tỳ-kheo về mục đích phạm hạnh | Giải thích con đường tu tập đúng đắn |
| Kết quả | Các Tỳ-kheo hoan hỷ | Bà-la-môn quy y Phật |
1. Không dừng lại ở bất kỳ giai đoạn nào: Lợi dưỡng, giới, định, tuệ đều là phương tiện, không phải mục đích.
2. Không tự mãn: Mỗi giai đoạn đều có nguy cơ "tự mãn, khen mình chê người".
3. Luôn tiến lên: Phải luôn cố gắng tinh tấn để chứng đắc pháp cao thượng hơn.
4. Mục đích duy nhất: Chỉ có "tâm giải thoát bất động" (A-la-hán quả) mới là lõi cây thực sự.
"Phạm hạnh này không phải vì lợi ích, lợi dưỡng, tôn kính, danh vọng, không phải vì lợi ích thành tựu giới đức, không phải vì lợi ích thành tựu thiền định, không phải vì lợi ích tri kiến. Và này Bà-la-môn, tâm giải thoát bất động chính là mục đích của phạm hạnh này, là lõi cây của phạm hạnh, là mục tiêu cuối cùng của phạm hạnh."